Het belangrijkste in het kort
- Eén troy ounce is 31,1035 gram – niet 28,35 g zoals de “gewone” ounce.
- Waar het om gaat, is het fijngewicht: de zuivere goudinhoud, niet het totaalgewicht.
- Formule: gewicht in gram × gehalte ÷ 1000 × spotprijs per gram.
- Bij sieraden en oud goud houden inkopers kosten voor omsmelten en scheiden in.
De juiste ounce
Edelmetalen worden gewogen in troy ounces, afgekort oz. Eén troy ounce is 31,1035 gram. De ounce die je uit het dagelijks leven kent en die in de VS bijvoorbeeld voor voedsel wordt gebruikt, is maar 28,35 g. Wie die twee door elkaar haalt, rekent zich bijna 10 % mis.
| Eenheid | Is gelijk aan |
|---|---|
| 1 troy ounce (oz) | 31,1035 g |
| 1 g | 0,03215 oz |
| 100 g | 3,215 oz |
| 1 kg | 32,15 oz |
Zo krijg je de spotprijs per gram: spotprijs per ounce ÷ 31,1035. Omdat de goudprijs internationaal in Amerikaanse dollars genoteerd wordt, reken je hem daarna nog om met de actuele wisselkoers – of je pakt meteen een eurokoers, zoals de calculator in GoldNah doet.
Gehalte, karaat en keurmerk
Weinig goudstukken bestaan uit 100 % goud. Zuiver goud is zacht en wordt daarom meestal gelegeerd met koper, zilver of andere metalen. Hoeveel goud erin zit, wordt op twee manieren aangegeven:
- Gehalte in delen per duizend – keurmerk 750 betekent 750 van 1.000 delen, dus 75 % goud. In Nederland regelt de Waarborgwet welke gehalten als keurmerk mogen worden gebruikt.
- Karaat op een schaal van 24 – 18 karaat betekent 18/24 = 75 % goud. Verwar het niet met het karaat als gewichtseenheid voor edelstenen.
| Keurmerk | Karaat | Goudaandeel | Typisch voor |
|---|---|---|---|
| 999,9 / 999 | 24 | 99,9–99,99 % | Staven, Maple Leaf, Philharmoniker, Britannia |
| 983 | 23,6 | 98,3 % | Nederlandse dukaat |
| 916 / 917 | 22 | 91,6–91,7 % | Krugerrand, American Eagle, Sovereign |
| 900 | 21,6 | 90 % | Historische munten (gouden tientje, Vreneli, 20 francs, pesos) |
| 750 | 18 | 75 % | Hoogwaardige sieraden, horloges |
| 585 | 14 | 58,5 % | De meest voorkomende sieraden in Nederland |
| 375 | 9 | 37,5 % | Sieraden uit het Verenigd Koninkrijk en Ierland |
| 333 | 8 | 33,3 % | Goedkope sieraden, vooral uit Duitsland |
Aanduidingen zoals “verguld”, “doublé”, “GP”, “RGP” of “gold filled” betekenen dat het stuk alleen met een dunne goudlaag is bedekt. Voor de waardering is dat goudaandeel vrijwel niets waard.
De formule
Materiaalwaarde = gewicht (g) × gehalte ÷ 1000 × spotprijs per gram
Het gaat om het fijngewicht: de hoeveelheid zuiver goud. Een Krugerrand weegt 33,93 g, maar bevat door zijn koperlegering precies 31,10 g – één troy ounce – goud. De rest maakt hem alleen maar sterker. Werk je met karaat in plaats van gehalte, reken dan met karaat ÷ 24 in plaats van gehalte ÷ 1000.
Snelle omrekening: waarde per gram per karaat
Ken je de spotprijs per gram fijn goud, vermenigvuldig hem dan met deze factoren en je hebt de materiaalwaarde per gram van de betreffende legering:
| Legering | Factor | Bij € 100 per gram fijn goud |
|---|---|---|
| 999 (24 karaat) | 0,999 | € 99,90 per gram |
| 916 (22 karaat) | 0,916 | € 91,60 per gram |
| 750 (18 karaat) | 0,750 | € 75,00 per gram |
| 585 (14 karaat) | 0,585 | € 58,50 per gram |
| 375 (9 karaat) | 0,375 | € 37,50 per gram |
Goed wegen
Een keukenweegschaal die op hele grammen afrondt, is te onnauwkeurig – bij een ring van 3 g maakt één gram een derde van de waarde uit. Pak een sieraden- of zakweegschaal met 0,01 g nauwkeurigheid, zet hem op een stevige, vlakke ondergrond zonder tocht en check hem eerst met een kalibratiegewicht. Weeg elk stuk apart, trek stenen en vreemde delen er zoveel mogelijk af en noteer de uitslag naast het keurmerk. Bij munten vergelijk je het gewicht met de referentiewaarde: een duidelijke afwijking is reden om de munt eerst te laten testen – zie Goud testen.
Rekenvoorbeelden
Stel, goud kost € 100 per gram (alleen een rekenvoorbeeld, geen actuele koers):
| Stuk | Berekening | Materiaalwaarde |
|---|---|---|
| Krugerrand 1 oz | 33,93 g × 0,9167 = 31,10 g | € 3.110 |
| Staaf 100 g, 999,9 | 100 g × 0,9999 = 99,99 g | € 9.999 |
| Gouden tientje | 6,73 g × 0,900 = 6,06 g | € 606 |
| Nederlandse dukaat | 3,49 g × 0,983 = 3,43 g | € 343 |
| 50 pesos Mexico | 41,67 g × 0,900 = 37,50 g | € 3.750 |
| 585-ketting, 20 g | 20 g × 0,585 = 11,70 g | € 1.170 |
| 585-ring, 4 g | 4 g × 0,585 = 2,34 g | € 234 |
Materiaalwaarde en de echte verkoopprijs
De materiaalwaarde is het belangrijkste referentiepunt, maar niet automatisch de prijs die je krijgt:
- Beleggingsmunten en staven worden dicht bij de materiaalwaarde verhandeld. Handelaren betalen meestal iets eronder; privé behaal je vaak een prijs rond de spotprijs – zie Premie op goud.
- Sieraden en oud goud moeten worden omgesmolten en gescheiden. Raffinaderijen en serieuze inkopers houden daarvoor een percentage in, bij kleine hoeveelheden meer. Goudinkoopwinkels en pandhuizen betalen vaak duidelijk minder – vraag altijd meerdere offertes op.
- Designer-, antiek- en verzamelstukken kunnen meer waard zijn dan hun materiaal. Laat ze taxeren voordat je ze als oud goud verkoopt.
Zilver en platina berekenen
De formule is exact hetzelfde; alleen de spotprijs en het typische gehalte veranderen. Bij zilver zijn 999 (beleggingsmunten en staven), 925 (sterlingzilver) en 800 (ouder bestek en munten) gebruikelijk. Voorbeeld: een dienblad van 925-zilver met 500 g bevat 500 × 0,925 = 462,5 g fijn zilver. Platina sieraden dragen vaak het keurmerk 950.
Veelgemaakte fouten
- Totaalgewicht in plaats van fijngewicht rekenen – bij 585-sieraden een fout van ruim 40 %.
- Ounces verwarren: troy ounce is niet hetzelfde als de gewone ounce.
- Stenen en sluitingen meewegen: edelstenen, stalen veertjes, parels of horlogewerken horen niet bij het goudgewicht.
- Onduidelijke keurmerken vertrouwen: afgesleten of ongebruikelijke keurtekens horen eerst bevestigd te worden door een test.
- Een oude koers gebruiken: de spotprijs beweegt continu. Reken altijd met de actuele waarde en in de juiste valuta.
Veelgestelde vragen
Hoeveel gram is een ounce goud?
Eén troy ounce goud is 31,1035 gram.
Wat is 585-goud per gram waard?
585-goud bestaat voor 58,5 % uit goud. Eén gram is dus 0,585 × de spotprijs per gram fijn goud waard. Inkopers betalen vanwege de verwerkingskosten iets minder.
Wat betekent keurmerk 916?
916 staat voor 91,6 % goud, dus 22 karaat – de standaard voor Krugerrand, American Eagle en Sovereign.
Is 750-goud of 999-goud beter?
999-goud is zuiverder en per gram meer waard; 750-goud is harder en beter geschikt voor sieraden. Voor beleggen zijn staven en munten van 999 of beleggingsmunten van 916 de standaard.
Bronnen
Deze gids dient ter algemene informatie en vervangt geen beleggings-, belasting- of juridisch advies. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend; regels kunnen veranderen. Bijgewerkt: 24 oktober 2026.